Sau hơn một thập kỷ tồn tại, từ vị thế “ngôi sao” nội địa đầy triển vọng, Sendo buộc phải thừa nhận thất bại trong cuộc đua đốt tiền và khuyến mãi khốc liệt. Tuy nhiên, đây chưa phải là dấu chấm hết. Doanh nghiệp đã chọn tái định vị, rút gọn mô hình và dồn toàn lực vào một thị trường ngách: thực phẩm tươi sống trực tuyến, dưới thương hiệu Sendo Farm.

Từ kỳ vọng “kỳ lân” đến thất bại thị phần

Ra mắt năm 2012, Sendo nhanh chóng nổi lên nhờ lợi thế tiên phong và sự hậu thuẫn của FPT – tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam. Trong giai đoạn 2012 – 2021, nền tảng này đã phục vụ tới 12,5 triệu khách hàng trong tổng số 61 triệu người mua sắm trực tuyến của cả nước. Thời điểm ấy, Sendo từng được ví như “niềm hy vọng” của thương mại điện tử Việt Nam trong cuộc cạnh tranh với những gã khổng lồ ngoại quốc.

Những bức tranh đã thay đổi chóng vánh. Đến năm 2024, thị phần của Sendo rơi xuống dưới 1%, theo dữ liệu của Kantar. Lý do là các đối thủ như Shopee, TikTok Shop hay Lazada có nguồn vốn khổng lồ, sẵn sàng đốt tiền cho khuyến mãi, flash sale và miễn phí vận chuyển. Nhờ quy mô khổng lồ và chiến lược “giảm giá bằng mọi giá”, họ đạt được lợi thế kinh tế theo quy mô (economies of scale) – điều mà Sendo không thể theo kịp.

Điều này phản ánh xu hướng chung ở Đông Nam Á: nhiều nền tảng nội địa thu hẹp hoặc đóng cửa do cạnh tranh khốc liệt, dù thương mại điện tử toàn khu vực vẫn tăng trưởng 15%/năm, theo Cube Asia.

Ông Đức Phạm, người từng giữ nhiều vị trí tại Sendo giai đoạn 2014 – 2021, thừa nhận: “Nếu không còn miễn phí vận chuyển, không còn khuyến mãi, không còn flash sale hay voucher, khách hàng sẽ lập tức dừng mua sắm. Đó là thực tế khắc nghiệt của thương mại điện tử.”

Trong bối cảnh đó, Sendo chọn một hướng đi khác biệt: tập trung vào mảng thực phẩm trực tuyến, vốn được dự báo đạt giá trị 2,8 tỷ USD vào năm 2024. Mô hình này lấy cảm hứng từ Pinduoduo (Trung Quốc) – nền tảng nổi tiếng với cách gom đơn hàng tập thể để được giá rẻ.

Điểm độc đáo của Sendo Farm nằm ở việc Sendo Farm dựa vào mạng lưới các bà nội trợ, nhân viên làm việc từ xa, và chủ cửa hàng tạp hóa, những người tận dụng không gian tủ lạnh còn trống để làm điểm phân phối, giao nhận hàng hóa. Khách hàng đặt đơn trước một ngày qua ứng dụng, sáng hôm sau Sendo giao hàng số lượng lớn đến các “đối tác tủ lạnh”, sau đó họ sẽ chia nhỏ và giao tận tay người tiêu dùng hoặc để khách đến lấy. Từ đó, hàng hóa được phân chia nhỏ và giao trong cộng đồng, hoặc để khách đến lấy trực tiếp. Mô hình này giúp Sendo tiết kiệm đáng kể chi phí logistics – vốn là gánh nặng của mọi sàn thương mại điện tử.

Ngay sau khi Trung Quốc mở cửa trở lại, CEO Trần Hải Linh và Phó tổng giám đốc Nguyễn Phương Hoàng của Sendo đã bay sang quốc gia này để tìm hiểu sâu hơn về thị trường thực phẩm trực tuyến. Họ tham quan kho vận, trò chuyện với đối tác và thậm chí còn giả làm ứng viên xin việc để “xem tận mắt” cách vận hành của một công ty bán lẻ trực tuyến lớn.

Tăng trưởng người dùng và cộng đồng phân phối

Đến nay Sendo Farm đã thu hút hơn 1 triệu khách hàng, hàng chục nghìn đối tác giao hàng và hàng trăm nhà cung cấp nông sản. Công ty mua hàng trực tiếp từ nguồn, bỏ qua trung gian, để giữ giá cả cạnh tranh.

Một trong những ví dụ điển hình là chị Nguyễn Lan Hương, 30 tuổi, tại TP.HCM. Bị liệt một bên tay và phải nghỉ việc dạy học, chị tìm đến Sendo Farm từ năm 2023 với vai trò khách hàng. Chỉ sau một tháng, Hương đăng ký trở thành đối tác phân phối vì điểm lấy hàng gần nhất cách nhà tới 1 km. Hiện tại, nhờ sự hỗ trợ của mẹ, chị vận hành điểm giao hàng ngay tại nhà và kiếm trung bình 6 triệu đồng mỗi tháng.

“Thế là đủ trang trải chi phí sinh hoạt,” Hương chia sẻ. Với nhiều khách hàng của chị, điều giữ chân họ là giá cả: “Có mặt hàng còn rẻ hơn chợ truyền thống.”

Những câu chuyện như của Hương minh họa rõ nét triết lý của Sendo Farm: biến những người dân bình thường thành “mắt xích” trong chuỗi cung ứng, tạo ra thu nhập bổ sung đồng thời giảm chi phí vận hành.

Chị Nguyen Lan Huong cất thực phẩm đặt từ Sendo Farm vào tủ lạnh tại nhà

Những Thách Thức Phía Trước Của Sendo

Tuy nhiên, không ít chuyên gia lo ngại rằng lợi thế tiết kiệm chi phí này có thể trở thành rào cản trong dài hạn. Ông Nguyễn Bình Minh, Trưởng ban phát triển nhân lực của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), nhận định: “Để đạt quy mô công nghiệp, họ sẽ cần các trạm trung chuyển hoạt động 24/7. Những bà nội trợ hay tiệm tạp hóa thì không thể đảm đương được điều đó.”

Bên cạnh đó, hạ tầng sản xuất và phân phối tại Việt Nam vẫn còn phân mảnh, khó kiểm soát chất lượng đầu vào. Số lượng người dùng Sendo cũng chưa đủ lớn để tạo đột phá về quy mô.

Trong khi đó, cuộc cạnh tranh đang nóng lên khi các siêu thị truyền thống cũng đẩy mạnh bán hàng trực tuyến, còn Shopee, TikTok Shop và Lazada đều đã lấn sân sang mảng thực phẩm tươi sống với dịch vụ giao trong ngày.

Tương lai nào cho Sendo Farm?

Dù còn nhiều thách thức, Sendo Farm đã phần nào chứng minh tính khả thi. Tận dụng thời gian rảnh và không gian nhàn rỗi của người dân là ý tưởng mới mẻ, phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Nhưng để thật sự “cất cánh”, công ty sẽ cần giải quyết bài toán hạ tầng, đảm bảo nguồn cung ổn định và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Trong một thị trường trị giá hàng tỷ USD, nơi hành vi mua sắm đang thay đổi nhanh chóng, Sendo Farm giống như một canh bạc mới. Câu hỏi là: liệu chiến lược “tủ lạnh hộ gia đình” có giúp Sendo trở thành kẻ sống sót cuối cùng trong thương mại điện tử nội địa, hay lại chỉ là một nỗ lực ngắn hạn trong cuộc chiến không cân sức với những gã khổng lồ toàn cầu?

Nguồn Tham Khảo

Lam, L. (2025, May 9). How do you compete with Chinese e-commerce giants? A Vietnamese company is deploying housewives.

Tin tức gợi ý